Boekaankondiging

De Vrije Kerk. Vereeniging van Christelijke Gereformeerde Stemmen

8e jaargang, onder redactie van H. Beuker, D.K. Wielenga en Dr. H. Bavinck
Leiden (D. Donner) 1882, 11,526-530 (november 1882)

a

Acta of Handelingen der Nationale Synode te Dordrecht ten jare 1618 en 1619. In de tegenwoordige spelling naar de oorspronkelijke Nederduitsche uitgave, onder toezicht van J. H. Donner en S. A. van den Hoorn. Te Leiden bij D. Donner. 1882. Eerste aflevering. Compleet in 40 afleveringen à 20 cents per aflevering van 24 bladzijden.

Het verdient eene goede gedachte van den uitgever Donner te heeten, om de oorspronkelijke aktestukken der beroemde Dordtsche Synode opnieuw het licht te doen zien. De Synode van 1618/19 blijft voor de geschiedenis der Gereformeerde Kerk in Nederland en ook daarbuiten van ingrijpend belang. Vertrouwdheid met wat daar verhandeld werd is dus niet alleen voor leeraren maar ook voor leden der Gereformeerde Kerken zeer gewenscht. Zoowel uit dogmatisch en kerkrechtelijk oogpunt mag deze uitgave met vreugde begroet worden, en waar thans de theologische strijd vooral op die beide terreinen gevoerd wordt, ontbreekt het dezer editie ook niet aan actualiteit. De editie van den heer Donner is natuurlijk een herdruk van de oorspronkelijke Nederduitsche uitgave, welke in 1621 bij Canin te Dordrecht het licht zag en eene vertaling was van de Latijnsche uitgave, welke een jaar vroeger bij Elzevier te Leiden verscheen en eene door Damman vervaardigde en door eene daartoe (Scos. 177 en 178) benoemde Commissie gerevideerde saamvatting was van de oorspronkelijke Handelingen, welke, nooit uitgegeven, nog voorhanden zijn in het archief van de Algemeene Synode der Ned. Herv. Kerk. |527|

De uitgave van den heer Donner verschilt van de oorspronkelijke Nederduitsche uitgave echter in tweeërlei opzicht.

Ten eerste is zij in de tegenwoordige spelling veranderd, worden vreemde woorden, voor zoover zij minder verstaanbaar zijn, door Hollandsche vervangen, en worden enkele onduidelijke zinnen met raadpleging van den Latijnschen tekst helderder gesteld. Of deze verandering uit het oogpunt van taal en stijl wenschelijk is en aanbevelenswaardig, mag billijk worden betwijfeld; ze kan echter misschien er toe bijdragen, om deze aktestukken bij het volk meer verstaanbaar te maken.

Eene tweede afwijking bestaat hierin, dat ook de Postacta, welke een tijd lang verloren werden geacht en eerst in 1668 te ’s Hage bij van Wouw het licht zagen, in deze uitgave worden opgenomen. Deze afwijking is prijzenswaardig en zal de editie voor velen nog welkomer doen zijn.

Het toezicht op deze uitgave hebben op zich genomen de heeren J.H. Donner en S.A. van den Hoorn, terwijl formaat, papier en letter zijn, zooals wij dat van den uitgever Donner gewend zijn, d.i. degelijk en fijn. Moge hij veel succes hebben op deze zijne onderneming en de kennis der Gereformeerde waarheid ook door de uitgave dezer aktestukken bij velen worden verlevendigd.

De Macedonier. Algemeen Zendingstijdschrift onder redactie van Ds. H. Dijkstra te Oldekerk. Breukelen, J. den Boer. Eerste aflevering. Per jaar verschijnen 10 aflev. van 32 pag. à ƒ 1.50 per jaar.

Alwat getuigt van belangstelling in de Zending en dient, om den Zendingsgeest op te wekken, is eene blijde |528| welkomstgroet waard. Zoo ook dit tijdschrift, dat geene concurrentie met bestaande bedoelt, maar er eene plaats naast begeert, als een „Algemeen” Zendingstijdschrift, dat aan alle Christenen in de verschillende Kerken iets wil mededeelen van den nood der Heidenen en de vruchten van het Zendingswerk. De eerste aflev. is al lezenswaardig. Toone het oprichten en het blijven bestaan ook van dit tijdschrift, dat de liefde voor de Zending nog steeds toeneemt.

Eene stem uit de Gereformeerde Kerk in Amerika. Bijdrage tot de geschiedenis van den kerkelijken strijd, ter nadere en onpartijdige onderzoeking aanbevolen door W.P. de Jonge, predikant der Gereformeerde Gemeente te Grandville, Michigan, N. A. Winterswijk, Bulens.

Eenig meerder licht over de geschillen, die in den laatsten tijd de Gereformeerde kerken in Amerika beroeren, is waarlijk niet ongewenscht. Ds. de Jonge heeft ons dat in bovengenoemde bijdrage trachten te geven. Meer als bijdrage is deze brochure van 64 bladzijden niet, maar de schrijver heeft toch aanspraak op onzen dank voor hetgeen hij gaf, vooral voor de publiceering van de notulen der te dezer zake gehouden classicale vergaderingen van Grandriver. Tot het uitspreken van een welgewikt oordeel zoowel over de houding der Dutch Reformed Church in de kwestie der vrijmetselarij, als over de uit treding der broeders Hulst c.s. uit haar kerkverband achten wij ons nog niet in staat. Maar — moge zelfs al uit den toon van dit geschrift blijken, dat ook in dezen kerkelijken strijd van beide zijden wel eens vreemd vuur |529| op het altaar is gebracht; aan allen, die in dien strijd belangstellen, bevelen wij ook dit geschrift van Ds. de Jonge dringend ter lezing aan.

De Bijbelsche Geschiedenis ten dienste van het Catechetisch Onderwijs, door J.H. Donner. Leiden, Donner. Prijs ƒ 0.25.

Eenvoudig onderricht in de Bijbelsche waarheden voor Catechisatiën, door J.H. Donner. Leiden, Donner. Prijs ƒ 0.10.

Het is een gunstig verschijnsel, dat ook in onze kerk veler oog op de catechisatiën zich vestigt en menig vraagboek het licht ziet. Vooral den Zendingsdirector mogen wij dankbaar zijn, dat hij het talloos tal van allerlei vraagboeken met deze twee verrijkt heeft. Van het eerstgenoemde, dat zich zelf in ieder opzicht aanbeveelt, is reeds een tweede druk verschenen. En de heldergestelde vragen, de beknopte en duidelijke antwoorden, het aantrekkelijk formaat en de geringe prijs waarborgen, dat ook het in de tweede plaats genoemde, dat dienen moet voor hen, voor wie Hellenbroek’s vragenboek nog te zwaar is, spoedig door vele predikanten op hunne catechisatiën zal worden ingevoerd.

Buiten Europa. Aardrijkskunde van Azië, Afrika, Amerika en Australië, voor schoolgebruik en eigen studie, door Dr. W.H. Nieuwhuis. Brielle, Wierema.

De heer Wierema te Brielle denkt uit te geven eene serie schoolboeken voor middelbaar onderwijs in christelijken |530| geest — een plan, dat lof en ondersteuning verdient en welks volvoering in eene algemeene gevoelde en dikwerf uitgesproken behoefte zal voorzien. De serie wordt geopend met dit werk van den heer Nieuwhuis, Leeraar aan het Gymnasium te Doetinchem. Het onderscheidt zich, gelijk het voorbericht leert, van andere leerboeken der aardrijkskunde vooral hierdoor, dat de godsdienstige toestand der volken meer op den voorgrond wordt geplaatst, dat de resultaten der zending er in worden medegedeeld en dat de landen, waarvan in den Bijbel sprake is, onder heenwijzing naar de H.S. behandeld worden. Bij de van den auteur bekende, reeds in andere werkjes gebleken helderheid en grondigheid van bewerking, zal dit laatste voldoende wezen, om het in vele en velerlei christelijke scholen ingang te verschaffen, en bij vele christelijke onderwijzers in gebruik te doen komen.

Waakt en Bidt. Toespraak bij het feest der Chr. Jong. Vereen. te Rotterdam door J.W.A. Notten. Rotterdam, Bredee.

Eene bezielende toespraak, waarin eerst in het algemeen de christen tot waken en bidden vermaand wordt, maar daarna inzonderheid de christenjongeling en jongslingsvereeniging gewezen worden op de gevaren, waaraan ze blootstaan en met ernst en liefde vooral tegen de onreinheid, brasserij en verwijfdheid worden gewaarschuwd. In een frisschen geest en in een nette taal geschreven, worde deze toespraak door velen gelezen en vinde ze vooral in den kring en het hart onzer jongelingen eene goede plaats.

Kampen.

H. Bavinck.

a. Niet eerder opnieuw gepubliceerd.